Nieuw verschenen

Contribuanten van Drukwerk in de Marge kunnen in deze rubriek nieuwe uitgaven aankondigen.

Antwerps liedboekje uit 1665 duikt op

hey-kreekel-1.jpg

De Carbolineum Perspubliceert in oktober “Den Kemschen Hey-Kreekel”, een onbekend Antwerps liedboek uit 1665 dat onlangs opdook op een Brusselse boekenveiling. Isabelle Vandenabeele sneed bij elk van de veertien liedjes een driekleuren-houtsnede. Het boekje van meer dan 200 bladzijden is volledig met de hand gezet en gedrukt en wordt in perkament gebonden. 75 genummerde exemplaren, prijs 150 euro. Wie vóór 15 september bestelt, ontvangt een op naam gedrukt exemplaar.


hey-kreekel-1.jpg


Meer details en afbeeldingen op members.lycos.nl/Carbolineum.

Bibliografie van Reefdrukken

Het heeft lang geduurd, maar thans is de bibiografie van roofdrukken van Gerard Reve, beter bekend als `reefdrukken’, in een zodanig stadium dat tot verspreiding kan worden overgegaan. De bibliografie telt thans zo’n 200 nummers. Van bijna alle drukken wordt een afbeelding gegeven met aanpalende bibliografische beschrijving. Uiteraard ontbreken de nodige registers niet. Uiterlijk vertoont de bibliografie zich op de PC als webpagina’s waarin u door handige pijlen naar hartelust kunt bladeren. De vorm is een CD zonder flauwekul, dus geen mooi doosje of een prachtig bedrukt schijfje.
Hoe komt u eraan? Maak € 10 over naar giro 1883734 t.n.v. C.A.J. Thomassen en stuur tegelijk een mailtje met uw correcte postadres naar uitvreter@harkelhoeve.nl .
U krijgt dan het CD-tje thuisgestuurd. Bovendien heeft u daarmee recht op een update die rondgestuurd zal worden als er substantiële wijzigingen en/of uitbreidingen te melden zijn

Met dank voor uw aandacht!

Kees Thomassen

Tom Lanoye wordt 50

carbolinum_lino_tom.jpg


Bij de vijftigste verjaardag van Tom Lanoye eind augustus drukt De Carbolineum Pers een gelegenheidsboekje: de eerste van meer dan 120 brieven die Lanoye tussen 1980 en 2001 schreef aan Hans Warren. Meer details en bestelmogelijkheid via members.lycos.nl/Carbolineum.

Gebruikt Papier voor Anne de Boer-Olsen

Anne1.jpg

Anne4.jpg

Op zaterdag 7 juni 2008 heeft Anne de Boer-Olsen, een van de vele actieve drukkers binnen het Grafisch Centrum in Groningen, het eerste exemplaar van de speciaal voor haar gemaakte ‘vriendendoos’ in ontvangst genomen.
Met als thema Gebruikt Papier werd door 22 bevriende margedrukkers aan dit verrassende project meegewerkt.

Lees verder in ‘Gebruikt Papier voor Anne de Boer-Olsen‘

Een wereld in zwart-wit

Essers_affiche.jpg


Van 28 juni tot en met 21 september presenteert het Drents Museum in Assen een overzichtsexpositie van het werk van Bernard Essers (1893–1945). De tentoonstelling Een wereld in zwart-wit, grafiek en tekeningen van Bernard Essers zal ongeveer honderd werken omvatten en geeft een goed beeld van Essers als graficus, tekenaar en portrettist. Ook zijn er enkele aquarellen van hem te zien.
Bernard Essers was in de jaren tussen de twee wereldoorlogen vooral bekend om zijn fraaie houtsneden en houtgravures. Tevens maakte hij illustraties bij bekende literaire werken. Essers werkte voornamelijk in Bergen (nh) waar hij bevriend was met schilders van de Bergense school en kunstenaars van de Nieuwe Kring.

Lees verder in ‘Een wereld in zwart-wit‘

Nieuwe uitgave van De Carbolineum Pers

Carbolineum_fietslino.jpg


Stijn Streuvels schreef “De eerste fiets” in 1936 voor de vijfentwintigste verjaardag van het Vlaamse blad Sportwereld. Hij haalt er herinneringen in op aan de eerste fietsen, treinen en auto’s in zijn geboortestreek, en de rol van de fiets in de ontspanning. Het artikel is nooit herdrukt of gebundeld en is dus ook bij vele Streuvelsverzamelaars onbekend. Het verschijnt nu voor het eerst in een afzonderlijke uitgave, met een vierkleurenlino van Henk Blokhuis, gedrukt op Van Gelder Hollands Register papier, 17 cm, 20 p., 60 genummerde exemplaren, ingenaaid, met stofomslag, in schuifdoosje, € 50.


http://members.lycos.nl/Carbolineum/eerstefiets.html

Haiku’s en tanka’s

zilver.jpg

Willemien Mensinga, Anita Verhoef, Kristjaan Panneman, Jan Willem van der Woude, Dick Ronner, Saskia Baarda en Sean Berends: Zilver.
Tien haiku’s. Een linosnede van Flora de Jong siert het omslag.

de judaspenning
onthult zijn zilveren schijn
in doorzichtigheid

Willemien Mensinga

16 pagina’s (10 x 7 cm). Oplage: 175 exx. € 3,-.

Robert Grijsen: Rustpunt
Bundeltje met tien tanka’s. De tanka is een japanse versvorm het vijf regels, die respectievelijk 5-7-5-7-7 lettergrepen tellen.

soms wil je even
niet denken aan een tijger
die een bot afkluift
je voelt je veel prettiger
met een ezel in je hoofd

16 pagina’s. Oplage: 100 exx. € 4,50.

Triona Pers, Houwerzijl

MP50

jozef_moetwillig_mp1.jpg


De 22ste uitgave ‘MP50’ van private pers Jozef Moetwillig verscheen de 29ste van de sprokkelmaand 2008. Het is een gelegenheidseditie bij de 50ste verjaardag van hoboïst-hobobouwer Marcel Ponseele, medestichter van het 20-jarige barokensemble ‘il Gardellino’.

De twee gedichten zijn voor deze uitgave door literator en Dantespecialist Johan van Cauwenberge geschreven.
De grafiek, blinde diepdruk van twee reigers – het embleem van de hobobouwers Francis en Marcel Ponseele – is van de hand van Jos Brabants.

Lees verder in ‘MP50‘

Nieuwe reeks: Kleine Correspondenties

pandr102.jpg


Demian en Het Gonst presenteren het eerste deel in de reeks Kleine Correspondenties:

Brieven van Adriaan De Roover aan Herwig Leus.

Ingeleid door Matthijs de Ridder.

Begin jaren tachtig van de vorige eeuw polste Herwig Leus bij Adriaan De Roover naar diens mening over de poëzie van Herman de Coninck. De Roover, die zich sinds 1965 volledig uit de literatuur had teruggetrokken, moest op dat moment antwoorden nog nooit van deze dichter te hebben gehoord. Op uitnodiging van Leus las hij het werk van De Coninck kritisch en schreef zijn leeservaring in een vijftal brieven.

Lees verder in ‘Nieuwe reeks: Kleine Correspondenties‘

Zojuist verschenen bij Kopwit

Kopwit_Halberstma.jpg


Ruurd Halbertsma, Ik herken mij in jouw woorden. Gedichten bij de verzameling van het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden.

Oplage 200 genummerde exemplaren, 52 pagina’s, foto’s.

Prijs: € 20,00 excl.verzendkosten

Bestellen: www.kopwit.org

Recente uitgaven van Mercator Press

Caran d’Ache, twee nieuwe gedichten van Hester Knibbe, met de hand gezet uit de Bembo, in mei 2007 gedrukt in 50 en X exemplaren op Zerkall-Bütten 145 gr, met een houtgravure van Peter Lazarov, gedrukt van het blok, gesigneerd door dichter en kunstenaar; 16 pag. 21 x 15 cm; 1-50 gebrocheerd € 15; I-X gebonden in rood linnen € 45

Kramer_Caran-dAche.jpg


Lees verder in ‘Recente uitgaven van Mercator Press‘

Nieuwe uitgave bij Eric van der Wal

Richard Pietrass, Leuchtspur.

24 Dreizeiler von Richard Pietraß, bebildert von Eric van der Wal.
Auswahl und Lektorat der Texte besorgte Hans Georg Bulla.
Dieses Buch wurde im Winter 2008 von Eric van der Wal mit der Hand aus der Romulus gesetzt und auf 100 g/qm Conqueror gedruckt. Hergestellt sind 90 nummerierte Exemplare. 32 Seiten. 22,5 x 16 cm. Preis € 40.-

email ericvanderwal[at]hetnet.nl

Nieuwe titel Bucheliuspers

Zojuist verschenen bij De Bucheliuspers:

Paul Bruijn: Wazige weiden, 2008. Kleine woorden over leven en dood. Gedrukt in zwart en zilver. 40 exx., 24 pag., 24,5 x 15 cm, gebonden, € 20,-

Meer informatie: www.buchell.dds.nl/.

Via Crucis

via_crucis_1.jpg


De uitvoering door het Veurns Vocaal Ensemble van ‘Via Crucis’ van Franz Liszt, een meditatie over het passieverhaal van Christus in 15 delen, lag aan de basis van dit begeleidend meditatief boek. Vanuit de wens van Liszt zijn compositie ooit uit te geven met houtsneden van Albrecht Dürer volgde de keuze voor een eigentijdse en toch niet anekdotische invulling om de muziek naar tekst en beeld om te zetten.

Lees verder in ‘Via Crucis‘

Twee Bram de Does-uitgaven

Ter gelegenheid van de uitreiking van de Laurens Janszoon Costerprijs op 14 december 2007 aan Bram de Does zagen twee publicaties het licht.


Does_omslag_web.jpg


Het fraai geïllustreerde boekje Bram de Does, Laurens Janszoon Costerprijs 2007 telt 54 pagina’s en bevat bijdragen van Frans A. Janssen, Just Enschedé, Niek Smaal, Sebastian Carter en Jan de Jong. De vormgeving was in handen van Sander Pinkse. Het boekje kost inclusief verzendkosten € 6,-.


Does_doos_web.jpg


Aan het project Hommage aan Bram de Does deden 22 margedrukkers mee. De deelnemende persen werd slechts één eis gesteld: uitsluitend gebruik maken van ornamenten op A5 formaat, onderwerp geheel vrij. Het resultaat is zeer verrassend en divers. De 22 bijdragen zijn verzameld in een fraaie linnen doos, vervaardigd door Erik Schots. De oplage bedraagt 175 exemplaren, waarvan er inmiddels nog een dertigtal te koop is. De prijs bedraagt slechts € 30,-, met verzendkosten € 36,20.

Beide uitgaven kunnen besteld worden bij Bubb Kuyper, Slingerweg 6-B, 2111 AH Aerdenhout, tel. 023-5247450, email bubbkuyper@netaffairs.nl.

Dochters van Eva, nieuw bij Druksel

Dochters van Eva, de nieuwe gedichtenbundel van Paul Claes, bevat 35 kwatrijnen. 25 gedichten beschrijven een figuur uit het Oude Testament, negen uit het Nieuwe. Het laatste kwatrijn is een herneming en gericht op de toekomst. Het rijmschema is abcb. Rijm is klankovereenkomst. Door die op een vaste plaats te zetten komt een bundel tot eenheid en stilstand. Rijm is ook ritme waardoor er beweging en leven in de poëzie komt.


Lees verder in ‘Dochters van Eva, nieuw bij Druksel‘

Symbolenwijzer

symbolenwijzer.jpg


Vraagt u zich wel eens af hoe we aan die plus- en mintekens komen? Wat een gobelinkruis is? Waarom er een punt op de ‘i’ staat, of hoe we aan de accenttekens komen? Symbolenwijzer door Karel F. Treebus geeft antwoord op al deze vragen. Er is geen uitgave over gedrukte tekens dat het begrip ‘symbool’ zo ruim opvat en zo uitgebreid met alle ‘ins en outs’ bespreekt.

Symbolenwijzer. Een praktische gids voor gedrukte tekens en symbolen is het meest complete overzicht van gedrukte tekens en symbolen. Duizenden symbolen zijn afgebeeld en beschreven. Hun namen, betekenis en vaak ook de ontstaansgeschiedenis en de achtergronden staan er overzichtelijk bij. Van leestekens en cijferstelsels tot wetenschappelijke tekens en alledaagse symbolen, ze staan er allemaal in en dat op een verhelderende en hanteerbare wijze.

Lees verder in ‘Symbolenwijzer‘

Arnon Grunberg – Onze paus

Uitgeverij Norman Bates, de nieuwe uitgeverij van Arnon Grunberg, verzorgt een uitgave van Arnon Grunbergs toneelstuk Onze paus.
Het stuk werd in maart 2007 geweigerd door de Poolse opdrachtgever, het Wrocławski Teatr Współczesny.
De uitgave bevat de Nederlandse toneeltekst met een Poolse vertaling van Karol Lesman, een exclusieve fotoserie van Paul Blanca, de afwijzingsbrief van Meissner en het antwoord van Grunberg.
De oplage bestaat uit 49 exemplaren, gesigneerd door de auteur, de vertaler en de fotograaf; 29 exemplaren zijn bestemd voor de verkoop.

Lees verder in ‘Arnon Grunberg -- Onze paus‘

Dichter bij Turnhout

dichter_bij_turnhout.jpg


Naar aanleiding van Gedichtendag, 31 januari 2008 bedacht de Historische Drukkerij Turnhout een groots project. Ieder van ons maakt wel eens een boekje, maar wie durft de uitdaging aan op machines van meer dan een eeuw oud een boekje van 64 pagina’s in een oplage van 23.000 exemplaren te drukken? Het zou een dichtbundel over Turnhout worden, gratis verspreid over de ganse Turnhoutse bevolking. Om een beeld te kunnen vormen van de negentiende eeuwse arbeid was dit eigen gemaakte project ideaal. In de Historische Drukkerij spreken voortaan ervaringsdeskundigen over die zware negentiende eeuwse werkomstandigheden.

Lees verder in ‘Dichter bij Turnhout‘

Briefpost

Brieven-3.jpg


Briefpost is de derde uitgave van De Hanzepersen, een collectief van margedrukkers langs en rondom de IJssel. De drukkers kozen voor dit project een bestaande brief die ze vervolgens zelf vorm gaven. Zo ontstond een bundel brieven in tijd variërend van1683 tot 2008 en in plaats van ’s Gravenhage tot St. Kilda.

Lees verder in ‘Briefpost‘

Uitgave Tipoteca Italiana

Na eerdere berichten over de Tipoteca Italiana in Nieuwsbrief 122 en op deze website graag aandacht voor een kleine uitgave van dit museum:

James Clough Aldo, Francesco e il De Aetna; La fortuna del carattere inciso da Griffo per Manuzio nel dialogo del Bembo. Uitgegeven in 2005: 24x16,5 cm, 21 blz. Geïllustreerd met twee pagina’s in kleur uit Petri Bembi de Aetna, het boek waarnaar de moderne letter Bembo van Monotype is getekend. De tekst, een herdruk van een artikel uit het tijdschrift Charta (2004), is uiteraard gezet uit de Monotype Bembo en gedrukt op Magnani papier (helaas: verkeerde looprichting) in een oplage van 500 exemplaren.

Aanbevolen voor letterminnaars.

Nieuwe uitgave Arie van den Berg

flyerAvdBerg.jpg

Nieuwe uitgave In de Bonnefant

canto_bonnefant.jpg

Hans van de Waarsenburg Canto Ostinato: Het oneindige lied / Canto Interminable / The unending song.
Een gedicht, geïllustreerd met twee ingekleurde etsen van Jörg Remé, geïnspireerd op het gelijknamige muziekstuk van Simeon ter Holt. Met vertalingen in het Spaans van Pura López Colomé en in het Engels van Peter Boreas.
Gedrukt uit de letter Dante op handgeschept Fabriano Umbria en ingenaaid in grijs Magnani Firenze omslag (Boekbinderij Phoenix). 25x18 cm, 21 bladzijden. Jörg Remé maakte ook de tekening die op het omslag is gestempeld. De oplage bedraagt 60 gesigneerde exemplaren, prijs € 125.

In de Bonnefant, Pastoor Pendersstraat 21, 6262 PB Banholt. Flitspost: quercus@freeler.nl

Dichtbundel Lawaaiwater van Bernhard van Loon

Nieuw verschenen bij Triona Pers: de dichtbundel Lawaaiwater van Bernhard van Loon. Het boekje bevat haiku’s en andere korte gedichten.

Lawaaiwater

rots put zich uit in
armen vol lawaaiwater
om te polijsten.


Wu – wei

Ik pas er wel voor op
geschiedenis te maken.

Ik verschuif, verplaats,
verwissel niets. Voor alles
is al plaats ingeruimd.

In rust zijn de dingen
mij het liefst.

16 pagina’s. Oplage: 150 exx. € 9 (plus verz.k.). Bestellen is mogelijk via Triona Pers.

Kalamos Pers zet en drukt ‘Afghanistan’

afghanistan_kalamos.jpg

Op zaterdag 19 januari 2008 verschijnt in een eenmalige oplage van 100 exemplaren een portfolio met werk van beeldend kunstenaar Herman van Hoogdalem en fotograaf Dirk Buwalda. Beiden reisden begin dit jaar door Afghanistan, in het kader van een onderwijsproject van Ontwikkelingssamenwerking. De beelden die zij ter plekke als kunstenaar en fotograaf vastlegden, leverden een bijzondere serie ‘dubbelportretten’ op.

Lees verder in ‘Kalamos Pers zet en drukt 'Afghanistan'‘

Waarde Schmidt

Bij De Carbolineum Pers verschijnen in het voorjaar de 23 brieven die dichter J.H. Leopold geschreven heeft aan Frederik Schmidt-Degener. Het boek van 120 blz kost 150 euro ingenaaid en 300 euro in perkament gebonden. Intekenen voor een op naam gedrukt exemplaar kan nog tot Nieuwjaar. Meer informatie vindt u op members.lycos.nl/Carbolineum/leopold.html

Nieuwe uitgave Frans Janssen

Janssen-GOUDenKOPERklein.jpg

Binnenkort zal verschijnen:

Frans A. Janssen. Goud en koper in de boekenwereld.
Amsterdam: Bert Bakker, 2008. 256 p. Ill. in zw/w. 23 x 17 cm. ing. € 29,95

Deze bundeling van opstellen vertelt over de wisselvalligheden in de wereld van de boekdrukkunst, over hoogte- en dieptepunten. Zij handelen onder meer over de vrees dat het boek uit onze cultuur zal verdwijnen, de diefstal van exemplaren van de Gutenberg-bijbel, de rol van alcohol op de werkvloer van drukkerijen, de beeldvorming van bibliotheken en de rol van de fotografie daarin en de betekenis van de drie typografische manifesten uit de eerste helft van de twintigste eeuw.

Lees verder in ‘Nieuwe uitgave Frans Janssen‘

Nieuwe uitgave In de Bonnefant

bonnefant_sweeney.jpg

Broken Flower is een nieuwe uitgave in de reeks The Maastricht International Poetry Nights. De bundel omvat zes sestina’s van de Ierse dichter Matthew Sweeney. Sweeney gebruikt de moeilijke versvorm, zes strofen van zes regels plus drie slotregels en een ingewikkeld rijmschema, om zijn onnavolgbare en humoristische verhalen te vertellen. De bundel van 23x15 cm en een oplage van 99 exemplaren omvat 18 bladzijden en kost € 20.

Hans van Eijk, In de Bonnefant, Pastoor Pendersstraat 21, 6262 PB Banholt. Flitspost: quercus@freeler.nl

lied van de aap, nieuwe uitgave van Titi Zaadnoordijk

titi_lied_aap.jpg

lied van de aap is een leporello waarin Titi terug gaat naar haar roots: een boek in lino, zwart-wit gedrukt met zelf uitgesneden letters.
Tegelijkertijd is het boek helemaal nieuw: een ode aan de onschuld; een slapen-gaan-liedje geschreven voor haar kinderen met portretjes van diezelfde kinderen.

Voor meer informatie en wijze van bestellen zie www.titi.nl.

Sandberg – vormgever en directeur van het Stedelijk Museum


sandberg.jpg


Van 29 november 2007 tot 20 januari 2008 is in het Institut Néerlandais een tentoonstelling te zien over het werk van Sandberg. De tentoonstelling zal een breed overzicht van de typografie van Sandberg laten zien en eveneens een aantal belangrijke werken uit de collectie van Stedelijk Museum, als onder andere werk van Calder, Mondriaan, Rietveld. Het Institut Néerlandais heeft Ad Petersen en Carolien Glazenburg uitgenodigd deze tentoonstelling samen te stellen speciaal voor het jubileumjaar van het Institut (opgericht in 1957).

Lees verder in ‘Sandberg -- vormgever en directeur van het Stedelijk Museum‘

Licht overal, gedichten van Cees Nooteboom en etsen van Hugo Claus

ergopers_claus.jpg

In december 2007 verschijnt bij Ergo Pers Licht Overal, een livre de peintre met gedichten van Cees Nooteboom en etsen van Hugo Claus.

Op zondag 16 december om 11u. stellen Ergo Pers Gent en Antiquariaat De Slegte Antwerpen, in samenwerking met Behoud de Begeerte dit unieke boek voor in de bibliotheek Permeke. Beide kunstenaars zullen aanwezig zijn.

Lees verder in ‘Licht overal, gedichten van Cees Nooteboom en etsen van Hugo Claus‘

Helvetica 50 jaar

helvetica_proost.jpg


Helvetica, internationaal een van de meest gebruikte lettertypes, is dit jaar 50 geworden. Ter gelegenheid daarvan geeft Proost & Brandt een kleine brochure uit, samengesteld door Mathieu Lommen. Aan de hand van de collectie letterproeven in de Bijzondere Collecties van de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam wordt de geschiedenis van de van oorsprong Zwitserse letter geïllustreerd. De papiergroothandel besteedt zo ook aandacht aan het 50-jarig bestaan van de papiersoort Propoff.

Lees verder in ‘Helvetica 50 jaar‘

Nieuwe Elsschot-uitgave

het_gonst_winkel.jpg

‘Ik heb hier meneer Elsschot in de winkel’, zo begint de dagboekaantekening uit 1958 van Roger Binnemans. Zonder veel omhaal, een fraaie tekst die voor Het Gonst en Antiquariaat Demian reden is om er een nieuwe gezamenlijke uitgave van te maken.

Tijdens het openingsweekend van het Willem Elsschot jaar, ‘Op stap met Elsschot’, 19 en 20 mei 2007, bracht acteur Jobst Schnibbe deze tekst tussen de boeken in Antiquariaat Demian.

Begin 1958 schrijft Roger Binnemans (1932-1999) over zijn ontmoeting met Willem Elsschot, vertegenwoordiger van Snoecks Almanak. Als jongste bediende bij uitgeverij De Sikkel moet Binnemans in opdracht van zijn baas een advertentie in de Almanak weigeren en weerstaan aan de argumenten van een ware Boorman.

Lees verder in ‘Nieuwe Elsschot-uitgave‘

Eugene Field

kopwit_FieldCamera.jpg


Eugene Field, A Gentle Obsession; Eight Poems about Bibliomania.
Een uitgave van Kopwit Leiden
Oplage: 200 genummerde exemplaren
Prijs: 15 euro, incl. portokosten
36 Pagina’s
Cahiersteek
jvg32@xs4all.nl
tel. 071-5176953

Nieuwe Drukseluitgave: ‘De wereld is er’

48 bladzijden telt de gedichtenbundel en ze bevat 4 gedichten die elk een andere vorm exploreren: van traditioneel tot het openbreken van de bladspiegel.
Elisabeth Tonnard (*1973) is in de Nederlandse literatuur lange tijd een ‘Geheimtip’ gebleven. Op een onderkoelde manier sloop ze tijdschriftnummers binnen en liet daar ‘Gevonden teksten’, ‘Schaduwportretten’ of bewerkte taal achter. Haar ingrepen waren literaire ready-mades. Haar bijdragen straalden een bevreemding uit. En een aantrekkingskracht.

Lees verder in ‘Nieuwe Drukseluitgave: 'De wereld is er'‘

De Sulamitische

moetwillig_sulamitische_1.jpg

De alsnog laatste dichtbundel van Frans Boenders is er.
28 september 2007 verscheen bij Private Pers Jozef MOETwillig te Gent de nieuwe dichtbundel van Frans Boenders, De Sulamitische – 53 sonnetten. Voor de luxe-editie van deze uitgave maakte Robert Vandereycken een litho (‘Der Toth und das Mädchen’).
Het boek verschijnt in een oplage van 160 ex.

Lees verder in ‘De Sulamitische‘

Nieuwe titel In de Bonnefant

Bonnefant_Brittle-2.jpg


Tijdens de Maastricht International Poetry Nights 2006 schreef Tarek Eltayeb (Cairo 1959) een aantal gedichten over zijn belevenissen in Maastricht en Aken, en in zijn woonplaats Wenen, vaak gezeten achter een kop koffie, vaak gestoord door het geklets van een toevallige voorbijganger. De zes luchthartige gedichten in Das gläserne Gespräch / Brittle Conversation zijn in het Arabisch geschreven, maar hier afgedrukt in een Duitse vertaling van Ursula Eltayeb en een Engelse vertaling van Michael Farley.

Lees verder in ‘Nieuwe titel In de Bonnefant‘

Bibliofiele heruitgave in katernen Lijmen/Het Been

lijmen_ganzenweide.jpg

Atelier De Ganzenweide te Uithoorn brengt, in samenwerking met Stichting ‘t Ambachthuys te Den Haag een heruitgave van het geliefde boek Lijmen/Het Been van de Belgische schrijver Willem Elsschot (pseudoniem voor Alphons de Ridder) in losse katernen. De planning is om de katernen eind augustus 2007 gedrukt te hebben.

Lees verder in ‘Bibliofiele heruitgave in katernen Lijmen/Het Been‘

Nieuwe uitgave Druksel

druksel_juchtmans.jpg

Jan Lauwereyns en Leo Vroman hebben een aantal zaken gemeen. Beiden schrijven ze hun literaire werk in het Nederlands terwijl ze als wetenschapper in het buitenland leven en werken. Beiden zijn zich bewust van het schrijven en trachten deze schrijfact te begrijpen en te legitimeren. Voor beiden zijn alfa en bèta geen tegengestelden. En zowel Vroman als Lauwereyns weet dat ‘het meer’ niet te beschrijven valt. Allemaal redenen voor het tijdschrift Ons Erfdeel om beide schrijvers in een interview bij elkaar te brengen (november 2007).

Lees verder in ‘Nieuwe uitgave Druksel‘

Leonard Nolens - Karel Dierickx | Negen slapeloze gedichten

ergo_pers_nolens.jpg

Negen slapeloze gedichten | Neun schlaflose Gedichte, een tweetalige uitgave met gedichten van Leonard Nolens en etsen van Karel Dierickx verschijnt op 1 juni 2007 bij Ergo Pers te Gent en Antiquariaat de Slegte in Antwerpen. Het boek wordt voorgesteld op vrijdag 1 juni om 20 00 uur in Antiquariaat de Slegte te Antwerpen. Beide kunstenaars zullen aanwezig zijn.

Contact: Ergo Pers, Rein Ergo, Muinkkaai 30 B, 9000 Gent, tel. 32 (0) 9 225 60 40, ergo.pers@telenet.be.

Lees verder in ‘Leonard Nolens - Karel Dierickx | Negen slapeloze gedichten‘

Nieuwe titel in de Slibreeks

slibreeks-121.jpg

Als nummer 121 in de Slibreeks is verschenen Gezichten, met de kroontjespen geschreven, van Jeltje Ratsma. Ratsma tekent vele portretten van oudere mensen. In hun gezicht heeft de tijd zijn schriftuur achtergelaten. Zelf zegt zij hierover: ‘Langzaam schrijft de tijd over ons gezicht. Met krassen en halen. Een leesbaar schrift? Ik weet het niet.’

Lees verder in ‘Nieuwe titel in de Slibreeks‘

Nieuwe uitgave Triona Pers

triona_zee.jpg

Bij de Triona Pers verscheen een klein boekje van Joke Eijgenraam: Als ik de zee zie… Elf haiku’s; sommige verdrietig, andere luchtig. Het omslag heeft een linosnede van Flora de Jong.

de zee bij de boot
eidereend op laag water
wie weet wat ik zoek

Prijs € 3,00 per stuk of € 3,50 incl. verzendkosten. Abonnees van de kleine boekjes hebben een exemplaar toegestuurd gekregen. Poezie-abonnees krijgen het deze zomer met een andere publicatie toegestuurd.

Informatie: www.zolderman.nl.

Louis Lehmann als Homo Universalis

slib-120.jpg

Nummer 120 in de Slibreeks is Louis Lehmann als Homo Universalis. Het CBK Zeeland publiceert een keuze uit het zeer diverse werk van Louis Lehmann. Hij is naast dichter, ook tekenaar, componist, choreograaf, presentator van muziekprogramma’s en zelfs gepromoveerde scheepsarcheoloog.
Ilse Starkenburg stelde met de 86-jarige homo universalis een bundel samen waarin de veelzijdigheid van Lehmann duidelijk onder ogen wordt gebracht. In de inleiding gaat zij uitvoerig in op het leven en werk van deze duizendpoot. Zo bevat de uitgave poëzie, gedichten, vertalingen van jazz- en tangogedichten, beschouwingen over scheepsarcheologie, tekeningen, een choreografie en een compositie. Kortom de inhoud van dit merkwaardige Slibdeeltje dekt de titel volkomen.

Lees verder in ‘Louis Lehmann als Homo Universalis‘

Nieuw: Slagschaduw

slagschaduw_1.jpg

Onder de schuilnaam Alema, schreef deze 16-jarige zich in zeven gevoelige gedichtjes doorheen de ontredderende scheidingsperiode van zijn ouders en de psychische problemen van één van hen.
Vormgegeven in een leporelloboekje van 20 bladzijden, door de drukker met lino’s geïllustreerd en gelijmd in een stevige harde kaft als cocon voor de frêle inhoud.

Lees verder in ‘Nieuw: Slagschaduw‘

De lachvriend/Philogelos

kopwit_philogelos.jpg

Ter gelegenheid van haar vijftienjarig bestaan verscheen bij marge-uitgeverij Kopwit te Leiden De lachvriend. Een selectie vrolijke grappen uit de Griekse Oudheid, vertaald en van een inleiding voorzien door Ruurd Halbertsma, conservator bij het Rijksmuseum van Oudheden.
Voor deze bibliofiele tweetalige uitgave maakte de Leidse kunstenaar Fer Hakkaart zes amusante pentekeningen, terwijl de smaakvolle vormgeving als vanouds werd verzorgd door Dominiek van Gent.

Lees verder in ‘De lachvriend/Philogelos‘

Nieuwe uitgave Ergo Pers

Raveel_Ergo_Pers.jpg

Op zondag 25 maart 2007 verschijnt Tegenover het vlak met tekst en beeld van Roger Raveel. Het boek wordt dan voorgesteld in het Raveelmuseum. Ook de tentoonstelling ‘De cirkel’ gaat dan open.
Het boek bevat vijf teksten en drie etsen van Roger Raveel.

Lees verder in ‘Nieuwe uitgave Ergo Pers‘

Nieuwe uitgave Uitgeverij 69

69_erwinolaf.jpg

Bij Uitgeverij 69 verschenen drie nieuwe uitgaven: Acht waterschetsen van Remco Campert, In het midden van Leo Vroman en Drie gedichten van Anna Enquist.
Meer gedetailleerde informatie volgt hieronder.

Lees verder in ‘Nieuwe uitgave Uitgeverij 69‘

Nieuwe uitgave Ergo Pers

armando_ergo_pers.jpg

Op 28 februari 2007 verschijnt bij Ergo Pers een nieuwe kunstuitgave met tekst en beeld van Armando.
Hemel en aarde. Het Gevecht, met gedichten en drie lithografieën van Armando verschijnt in een oplage van 50 Arabisch genummerde exemplaren. Bij elk exemplaar hoort een suite van drie door Armando getekende en genummerde lithografieën. Alle exemplaren werden ook in het colofon door Armando gesigneerd.

Lees verder in ‘Nieuwe uitgave Ergo Pers‘

Rehabilitatie

rehabilitatie_huis_clos.jpg

Als nummer 26 verscheen eind 2006 in de illustere Huis Clos-reeks Rehabilitatie, een vernieuwde gebonden en geïllustreerde uitgave van het gelijknamige verhaal van de Russische absurdist Daniil Charms. Dit naar aanleiding van een overzichtstentoonstelling van Huis Clos’ huisillustrator Joseph Kerff in de Amsterdamse galerie Godà.

Lees verder in ‘Rehabilitatie‘

Slibreeks 119: Mosselman Hallo!

slib119.jpg

Nummer 119 van de Slibreeks is verschenen met daarin het gedicht De Mosselman van Astrid Lampe.

Astrid Lampe (Tilburg 1955) is een van de bekendste dichters in Nederland en haar gedichten werden vele malen bekroond met literaire prijzen, waaronder in 2006 de Ida Gerhardt Poëzieprijs voor haar bundel Spuit je Ralkleur (2005). Ze woont en werkt in Utrecht maar verbleef deze zomer enkele maanden in het kunstenaarscentrum de Willem3 te Vlissingen om zich door de zee te laten inspireren. Er ontstond een lang doorlopend gedicht van maar liefst 28 pagina’s.

Lees verder in ‘Slibreeks 119: Mosselman Hallo!‘

Typo-letterkunde

tekens.jpg

Recensie gelezen in DS Letteren van 12-01-2007.

Tekens tot liefde van Jan Kjaerstad (vertaling Annemarie Smit – uitgeverij De Geus 320 blz. 22,50 euro)

De vertelster in het boek werkt gespannen en geduldig en uiterst minutieus aan een nieuw lettertype dat een tekst op een unieke manier tot uitdrukking zou brengen. (…) Want naast de ‘inhoud’ die lettertekens weergeven, spreken die tekens ook een eigen taal, hebben ze in hun vorm en uitstraling een eigen betekenis. Die wil ze ontdekken (…) Tegelijk is ze op zoek naar die ene onmogelijke liefde (…) Zij ziet hun vereniging in de liefde weerspiegeld in haar voornemen om zijn ultieme verhaal in haar perfecte lettertype in een boek aan de wereld kenbaar te maken. Een onderneming die heel onverwachte gevolgen heeft. (…)
Het zijn allemaal verhalen naast en in andere verhalen die veel aandacht hebben voor betekenissen, van lettertekens, van bijzondere momenten, van beklijvende uitspraken.

Hendrik Verschave

Verschenen bij De Hanzepersen: Koppermaandag 2007

koppermaandag_hanzepersen.jpg


Op maandag 8 januari is bij De Hanzepersen de bundel Koppermaandag 2007 verschenen. De bundel bevat acht met de hand gedrukte koppermaandagprenten.

De Hanzepersen is een collectief van margedrukkers langs en rondom de IJssel, opgericht in 2005. Elk jaar geven zij een drukwerk uit waaraan iedere drukker afzonderlijk een bijdrage levert.

Lees verder in ‘Verschenen bij De Hanzepersen: Koppermaandag 2007‘

Schetsen voor wandtapijt

wandtapijt.jpg

Op Koppermaandag wens ik ieder een goed jaar toe.

In 2007 is het honderd jaar geleden dat Theun de Vries geboren werd. Ter gelegenheid van Koppermaandag verscheen de uitgave Schetsen voor wandtapijt. Het boekje bevat één gedicht dat De Vries schreef ter gelegenheid van de tachtisgste verjaardag van Grethe L.
Het werd niet eerder gepubliceerd. Het boekje is geïllustreerd met een linosnede van Marije Bouman.

8 pagina’s, oplage 175 exx, € 4. Meer informatie hier.

Lees verder in ‘Schetsen voor wandtapijt‘

Sem Hartz and the Making of Linotype Juliana

Hartz_cover.jpg

Bij de Inferno Press uit Vancouver in Canada is een boekje verschenen over de geschiedenis van Juliana, een lettertype uit 1958 van Sem Hartz.
Juliana was alleen beschikbaar op Engelse Linotype-machines, en is daardoor relatief onbekend gebleven. Wel is de letter door Hans Schmoller gebruikt voor het zetten van een flink aantal Penguins.

Lees verder in ‘Sem Hartz and the Making of Linotype Juliana‘

(Onvoltooide) memoires van een letterzetter

memoires_letterzetter.jpg

Frans Balthazar, (Onvoltooide) memoires van een letterzetter
Gerda Verheeke (red.)

Frans Balthazar werkte als letterzetter voor de drukkerij Snoeck in Gent. Hij vertelt over zijn wilde jaren, zijn huwelijk, zijn werk in de drukkerij, het Gent van toen, de oorlog en de bezetting, de gebuurtefeesten, het leven van alledag, de eerste vakanties aan de kust en tal van nieuwe ontwikkelingen.
Meer gegevens op www.smk.be

Hendrik Verschave

Nieuwe uitgave Gooibergpers

mindermuis.jpg

De lezing die Emile de Vries op 9 september 2006 in Museum Meermanno Den Haag hield, werd door de Gooiberpers Bussum als haar ‘jubileumuitgave’ (50ste boek) uitgegeven. De titel van het full colour boekje van 40 pagina’s luidt Met Minder Muis Meer Mans, met als ondertitel De bijzondere jaren ‘50 en ‘60 van de vorige eeuw voor cultuur, papier en grafische vormgeving. Daarmee geeft De Vries al aan niet zo gecharmeerd te zijn van de digitale vooruitgang. ‘Met tekenen, knippen en plakken waren de vroegere vormgevers heel wat mans’, het boekje is dan ook een ‘hommage aan zijn bijzondere collega’s’.

Lees verder in ‘Nieuwe uitgave Gooibergpers‘

Nog een nieuwe uitgave Ergo Pers

ergo_pers_moorman1.jpg


Ronald Noorman realiseerde voor Ergo Pers een ‘livre de peintre’, hij tekende vier etsen bij Sur Place van Hans Faverey. Sur Place is een cyclus van tien gedichten die een bijna natuurlijke habitat vormen voor het werk van Noorman. Hier wordt de werkelijkheid op dezelfde wijze tegemoet getreden, ontbonden en getransformeerd, teruggebracht tot iets wat de verbeelding vorm geef. De etsen die naast de tekst staan zijn gedeeltelijk in kleur, en er werden twee technieken gebruikt, vernis moux en droge naald.

Lees verder in ‘Nog een nieuwe uitgave Ergo Pers‘

Leo Apostel – boekje en tentoonstelling

Leo_Apostel.jpg


Dit éénkaternboekje, gevouwen uit een A2 (en de lezer snijdt zelf de bladen van elkaar), brengt de lezingen van de vier professoren, vrienden van de filosoof, aan het woord op de laudatio Leo Apostel. t.g.v. de feestelijke presentatie van de bibliofiele uitgave n.a.v. de 10de sterfdag van Apostel.
Het is zorgvuldig vormgegeven door Jos Brabants en in zijn atelier Jozef Moetwillig gedrukt op 80 grams écrupapier en met vlasdraad in cahiersteek aan een mokkakleurig 220 grams cover genaaid.
De achterzijde toont een portret van de filosoof in pentekening.

Lees verder in ‘Leo Apostel -- boekje en tentoonstelling‘

Nieuwe uitgave Kopwit

kopwit_kinderen.jpg

Zojuist is bij Kopwit verschenen De kunst van het mooie kinderen krijgen van Floor Kist. De auteur, voormalig Grootmeester van het Huis van H.M. de Koningin, in de jaren vijftig van de vorige eeuw mede oprichter van het Leidsch Studenten Cabaret, schreef een vermakelijk verhaaltje over wat in de 18e eeuw ‘kinderteelt’ genoemd werd.
Het boekje van 20 pagina’s, zorgvuldig vormgegeven door Dominiek van Gent, is bij Mostert & van Onderen te Leiden gedrukt op Munkenprint en heeft Cottage Ivory als omslag. Voor de tekst werd de sierlijke letter Brioso gebruikt. Oplage 100 exemplaren, prijs 10 euro excl. portokosten.

Meer informatie: www.kopwit.org

Nieuwe uitgave Ergo Pers

ergo_vesting_holland.jpg

Zoals Hans Verhagen een Einzelgänger is in de poëzie, is Lucassen dat in de beeldende kunst. Samen realiseerden ze voor Ergo Pers Vesting Holland, een ‘livre de peintre’. Lucassen tekende zes etsen en Hans Verhagen schreef negen nieuwe gedichten. Maar het boek is meer dan het vrijblijvend samengaan van tekst en beeld. Verhagen voorzag een ruimere ‘compositie’ en voegde twee eerder geschreven cycli toe : de korte 3-delige reeks die hier als intro is gebruikt, De omvormer, werd geschreven in 1966, veertig jaar voor het pièce de résistance van het boek, de uit 9 gedichten bestaande cyclus Vesting Holland. De korte 3-delige serie waarmee het boek besluit, Omtrent mijn beeld, stamt uit 1970. De etsen van Lucassen werden tussen deze cycli in geplaats, gevolgd door een suite van drie losbladige etsen.

Lees verder in ‘Nieuwe uitgave Ergo Pers‘

Wim Hofman in Slibreeks

slibreeks_hofman.jpg

Bij CBK Zeeland is nummer 118 uit de Slibreeks verschenen. Het boekje Lezing met lichtbeelden is geschreven door de bekende Zeeuwse schrijver en illustrator Wim Hofman.
Hij neemt in dit boekje een loopje met de lezer. De tekst is namelijk geen lezing maar een verhaal, hoewel het taalgebruik anders doet vermoeden. De uitgave is verrijkt met dia’s van Vlissingen tijdens de Tweede Wereldoorlog, maar ook met tekeningen die de schrijver speciaal voor deze uitgave maakte.

Lees verder in ‘Wim Hofman in Slibreeks‘

De stroper in het letterbos

Vraagt u zich ook wel eens af wat de toekomst van het boek zal zijn en ziet u het boek mede als een drager van een culturele uiting?
De mogelijkheden die de informatie- en communicatieindustrie aanreikt maakt de uitdaging voor iedereen die betrokken is bij boeken alleen maar groter. In het essay De stroper in het letterbos geeft de boekwetenschapper Chris Coppens in vogelvlucht de geschiedenis van het boek weer en het belang van het boek als drager van een boodschap. Het geschreven woord, op schrift of digitaal, maakt het mogelijk om nieuwe snelle uitwisselingen van ideeën vorm te geven.

Lees verder in ‘De stroper in het letterbos‘

Tótfalusi Mediaeval

Ronald Steur van de de LJC-Pers heeft zich al jaren verdiept in de letters die Nikolaas Kis tijdens zijn verblijf in Amsterdam van 1680 tot 1689 ontwierp en verhandelde. Deze letters zijn nog steeds in gebruik, bekend onder de namen Janson en Erhardt.
In 1954 heeft de ‘Elsö Magyar Betüöntöde’ (Eerste Hongaarse Lettergieterij) een variant aan de Kis-familie toegevoegd: de Tótfalusi Mediaeval, Kurziv en Diszes, ontworpen door Paul Gábor. Deze letters zijn tot op heden nog beschikbaar in de ‘Alföldi Nyomda’ in Deberecen.
De LJC-Pers heeft deze zomer in samenwerking met de binnenkort gepensioneerde zetter István Tóth en meesterdrukker Jozsef Szilagyi een tweetalige letterproef gemaakt van deze letters. De letterproef van 8 pagina’s is als een Addendum bij de Grote Nederlandse Letterproef beperkt beschikbaar voor de bezitters van de Grote Nederlandse Letterproef.
Meer informatie via ronaldsteur@hotmail.com.

Nieuwe uitgaven Triona Pers

Berkenwit
De dichtbundel Berkenwit van Lucas Brunel is deze zomer verschenen bij Triona Pers. De uitgave telt tien gedichten. Lucas Brunel is in 1978 geboren te Vilvoorde (België) en is daar nog steeds woonachtig.
Berkenwit is met de hand gedrukt van loden letters. Het omslag toont een linosnede van Flora de Jong.
De bundel is verkrijgbaar voor € 11 (exclusief verzendkosten).
Op www.zolderman.nl vindt u nadere gegevens.

L’ infini de la mer
Deze Franse tekst is genomen uit Terre des Hommes van Antoine de Saint-Exupéry. Hij is met de Nederlandse vertaling opgenomen in het tiende deel van de Ark Reeks. Deze serie wil de schoonheid van biljetletters tonen. De tekst is dan ook niet alleen uit loden maar ook uit houten letters gezet.
Het boekje is vers van de pers (ruikt nog naar inkt). Het telt 16 bladzijden. De oplage is 70 exemplaren.
Deze uitgave is verkrijgbaar voor € 13,50 (exclusief verzendkosten).
Op www.zolderman.nl vindt u meer informatie over L’infini de la mer.

Gerrit Kouwenaar: De Ochtend, 1/69

69_kouwenaar.jpg

Van uitgeverij 69 is kortgeleden een bibliofiele uitgave van Gerrit Kouwenaar verschenen.
De Ochtend, een enkel gedicht, is gedrukt op Gampi Torinoko met een Indigo Neenah Columns omslag.
De oplage bedraagt 69 exemplaren, van welke XII gesigneerd.
Voor de naam van de dichter op de omslag is gebruik gemaakt van de zeefdruktechniek.
Dit werk is verkrijgbaar voor 22,50 euro, exclusief verzendkosten (1.56 euro).
De gesigneerde XII zijn reeds uitverkocht.
Informatie op www.uitgeverij69.nl of via info@uitgeverij69.nl.

Nieuwe uitgaven De Buitenkant

Buitenkant_boekbinden.jpg

Bij De Buitenkant verschenen twee nieuwe titels: Westerse boekbindtechnieken van de Middeleeuwen tot heden en Pas op. Dit is geen nieuw boek. Dit is een oud boek.
Hieronder meer informatie over deze twee boeken.

Lees verder in ‘Nieuwe uitgaven De Buitenkant‘

Slibreeks 117: Onderweg

slibreeks_117.jpg

Sinds 2000 werkt beeldend kunstenaar Teja van Hoften aan een encyclopedie van haar lichaam, een serie boeken waarbij zij haar lichaam telkens op een andere manier in kaart brengt. Deze topografie vertelt niet alleen iets over haar zelf, maar ook over haar relatie met de wereld. Speciaal voor de Slibreeks maakte zij Onderweg, een reis waarbij men een route volgt vanaf haar rechterteen diagonaal over haar lichaam, via de linkerarm eindigend in haar rechtermondhoek en daar verdwijnend in de binnenkant van haar hoofd, waar zij u welkom zal heten. Behalve een reis in de zin van verplaatsing, is het ook een reis in de tijd; vergankelijkheid wordt zichtbaar in details van de huid.

Lees verder in ‘Slibreeks 117: Onderweg‘

Oostum op aarde

itinerarium.jpg

Oostum op aarde / Een itinerarium, een kunstwerkje in boekvorm van Irene Verbeek

Het itinerarium Oostum op aarde werd samengesteld op basis van gedichten van Herman Verbeek en beelden van de inktroller; suite Oostum op aarde van Irene Verbeek
Het boekje verscheen bij Philip Elchers te Groningen.
¶ genaaid gebonden boekuitgave in heelpapieren band met hardcover en opgeplakte schutbladen voorzien van kapitaalbandjes en een leeslint
¶ staand formaat ± 13,5 x 10,5 cm.
¶ binnenwerk 96 pagina’s, geheel uitgevoerd in fullcolour op 120 grams zuurvrij verouderingsbestendig, ivoorkleurig, houtvrij offset papier
¶ oplage 500 exemplaren

Vormgeving: Irene Verbeek
Productie: Ekkers en Paauw
Drukwerk: PlantijnCasparie
Bindwerk: Witlox boekbinders
Prijs: € 14,50 (excl. verzendkosten)

Inlichtingen: www.oerka.nl of e-mail: info@oerka.nl

Boek Jan Tschichold

tschichold.jpg

Bij Lund Humphries verschijnt een nieuw boek over Jan Tschichold, getiteld Jan Tschichold, designer: The Penguin years. De auteur is Richard D Doubleday.
Het boek behandelt Tschicholds werk aan de nieuwe vormgeving van de Penguin Pockets na de Tweede Wereldoorlog. Het bevat 110 afbeeldingen, een keuze uit de artikelen van Tschichold en een bibliografie. De omvang is 240 pagina’s. De verschijningsdatum is augustus 2006, de prijs £25.00.
Meer informatie is hier te vinden.

Nieuwe uitgave Ergo Pers

Ergo_Pers_Decleir.jpg

Voor de Stad en de Wereld met gedichten van Erwin Mortier en etsen van Jan Decleir verscheen op 2 juni bij de Ergo Pers in Gent.
Het boek heeft een oplage van 54 exemplaren genummerd van 1 tot 54. Bij elk exemplaar hoort een suite met drie door Jan Decleir getekende en genummerde etsen en een handgeschreven gedicht van Erwin
Mortier.
De tekst werd gezet uit Simocini Garamond corps 12 en op Hahnemühle 150 g. gedrukt door Rein Ergo. De etsen werden gedrukt door Henrie Hemelsoet. Alle exemplaren werden in het colofon gesigneerd door de auteur en de kunstenaar. De prijs is € 400.

Voor de Stad en de Wereld is een gezamenlijke uitgave van De Slegte Antwerpen en Ergo Pers Gent.
Meer info en afbeeldingen op www.ergopers.be.